Hausmynd2018-RM2017
Squeezy Sport Nutrition
Frˇ­leikur
Byrjendur
Almennur frˇ­leikur
Rß­gj÷f
  Um rß­gj÷fina
  Sigur­ur P.
  Sigurbj÷rn ┴rni
  Gunnar Pßll
  Gauti
  FrÝ­a R˙n
  Torfi
  Ůjßlfun
  Undirb˙ningur fyrir hlaup
  Mei­sli
  NŠringarfrŠ­i
  Ţmislegt
  Spurt og svara­
Ăfingaߊtlanir
Eldri kannanir
Hlauphaldarar
Reglur
Framfarir - FÚlag
UmrŠ­ur
V÷rukynningar
Rvk. mara■on ═sl.banka
Leit
┴hugavert
Hlaupadagskrß 2019
Skrßningar Ý hlaup
Panta prˇgram
100km hlauparar
FÚlag mara■onhl.
HvÝtt bil 10 ß hŠ­
HvÝtt bil 10 ß hŠ­ - 3
Ăfingadagbˇk - 115x79
HvÝtt bil 5 ß hŠ­ - 1
hlaup.is ß Facebook
HvÝtt bil 5 ß hŠ­ - 3
English
HvÝtt bil 10 ß hŠ­ - 2
Póstur torfi@hlaup.is
Frˇ­leikur  >  Rß­gj÷f  >  Ůjßlfun
22.6.2005
Af hverju hŠkkar p˙ls ˇe­lilega miki­ Ý lok langrar Šfingar ? - S┴A

Spurning
╔g er nřlega byrja­ur a­ hlaupa (anna­ sumari­) og hef veri­ a­ koma mÚr Ý a­ hlaupa eina Šfingu, vikulega, langa og hŠga. Anna­ skipti­ ■etta sumari­ sem Úg er a­ hlaupa r˙mar 2 klst. ß p˙ls 148-152 (■r÷skuldur er Ý 156) ■ß fˇr p˙lsinn a­ hŠkka verulega og undir lokin og enda­i me­ a­ Úg labba­i sÝ­ustu 3 km. ╔g sem sagt nß­i ekki p˙lsinum ni­ur fyrr en Úg var farinn a­ labba. Hverjir eru helstu ■Šttir sem ■arna geta spila­ inn Ý ?

Ůess mß geta a­ Úg hef ekki veri­ me­ flensu nřlega, en Úg drakk lÝti­ ß Šfingunni e­a 150ml ca. er ekki a­ Šfa mj÷g miki­, 3-4 Šfingar ß viku en haf­i ekki sofi­ vel nˇttina fyrir.

Bestu kve­jur, Nřli­inn

Svar
SŠll nřli­i.

Ůetta er vel ■ekkt fyrirbŠri Ý hlaupum sÚrstaklega ■egar heitt er Ý ve­ri e­a ■egar hlaupi­ er langt (og a­ sjßlfs÷g­u ■egar hlaupi­ er langt ■egar heitt er Ý ve­ri). FyrirbŠri­ kallast ß ensku cardiovascular drift. Drift er rek og Úg hef kalla­ ■etta hjartarek (cardiovascular er Ý raun hjarta- og Š­a-) en mŠtti alveg eins kalla ■etta hjartslßttarrek.

Ůegar hlaupi­ er ß ßkve­num hra­a ■urfa vinnandi v÷­var a­ fß ßkve­i­ magn af blˇ­i (til ■ess a­ fß nŠringu og s˙refni). Hjarta­ sÚr ■eim fyrir blˇ­i og er vinna hjartans mŠld Ý hjartaafk÷stum (cardiac output) sem er ■a­ magn af blˇ­i Ý lÝtrum sem hjarta­ getur dŠlt ß mÝn˙tu. Ůa­ magn (hjartaafk÷stin) er samsett af fj÷lda hjartslßtta ß mÝn (p˙ls) og ■ess magn af blˇ­i sem hjarta­ dŠlir Ý hverju slagi og kallast ■a­ slagmagn (stroke volume). Ůannig a­ ef ■˙ dŠlir 120 ml af blˇ­i Ý hverju slagi og hleypur me­ p˙lsinn Ý 150 ■ß eru hjartaafk÷st ■Ýn 120x150 = 18000 ml ß mÝn˙tu e­a 18 lÝtrar ß mÝn˙tu.

Hjartarek lřsir sÚ ■annig a­ slagmagni­ minnkar smß saman og hjartslßtturinn ver­ur ■vÝ a­ hŠkka til a­ vega upp ß mˇt minnku­u slagmagni. Hjarslßtturinn ■arf a­ hŠkka vegna ■ess a­ vinnandi v÷­var sem hlaupa ß gefnum hra­a ■urfa ßkve­i­ magn af blˇ­i og og s˙ blˇ­■÷rf minnkar ekki ■ˇ svo a­ slagmagni­ minnki. Eina lei­in er ■vÝ a­ auka hjartslßttinn. Au­vita­ vŠri hŠgt a­ minnka blˇ­■÷rf v÷­vanna me­ ■vÝ a­ hŠgja ß sÚr og halda ■annig sama hjarslŠtti en lŠgri hjartaafk÷stum (minnka vinnu hjartans).

LÝklegasta ßstŠ­an fyrir ■essu hjartareki er a­ me­ tÝmanum (e­a Ý hita) ■ß er stŠrri og stŠrri hluta hjartaafkastanna beint til h˙­arinnar Ý sta­ vinnandi v÷­va. Ůa­ er gert til ■ess a­ auka kŠlingu lÝkamans og koma Ý veg fyrir a­ lÝkamshitinn hŠkki fram ˙r hˇfi (blˇ­i­ fer me­ hita frß vinnandi v÷­vum, en um 75-80% af orkuey­slu v÷­vans tapast sem hiti, til h˙­arinnar ■ar sem blˇ­i­ er kŠlt (vindur og uppgufun svita)). ═ raun eru h˙­in (e­a hitastjˇrnunarkerfi lÝkamans) og vinnandi v÷­var a­ keppa um ■a­ blˇ­magn sem hjarta­ dŠlir). Blˇ­i­ kemur ekki jafn hratt til baka til hjartans frß h˙­inni eins og frß v÷­vunum ■vÝ samdrßttur v÷­vanna hjßlpar til vi­ a­ dŠla blˇ­inu til baka til hjartans. Blˇ­i­ ß ■vÝ til a­ safnast svolÝti­ fyrir Ý h˙­inni sem vi­ sjßum vel ß ■vÝ a­ ■egar vi­ erum heit ■ß erum vi­ Š­aberari og h˙­in oft ■r˙tnari og ■vÝ kemur minna blˇ­ aftur til hjartans (heldur en ■egar blˇ­i­ fer allt til v÷­vanna), hjarta­ getur ■vÝ dŠlt minna af blˇ­i Ý hverju slagi = minnka­ slagmagn sem lei­ir til aukins hjartslßttar til a­ halda hjartaafk÷stunum ■eim s÷mu.

A­ auki svitnum vi­ (til a­ kŠla okkur) og partur af ■eim v÷kva sem vi­ t÷pum me­ svita kemur ˙r blˇ­v÷kvanum. Ůa­ lei­ir til ■ess a­ a­eins minna af blˇ­i er inn ß Š­akerfinu (sem vi­ vinnum svo aftur upp me­ ■vÝ a­ drekka) sem ■Ý­ir a­ minna af blˇ­i er fyrir hjarta­ a­ dŠla Ý hverju slagi = minnka­ slagmagn.

١ svo a­ ■a­ sÚ algengast a­ ■etta gerist Ý hita ■ß getur ■etta gerst lÝka ß l÷ngum Šfingum, sÚrstaklega ■egar vatnsb˙skapur lÝkamans er ekki Ý lagi (menn drekka ekki nŠgilega fyrir og ß Šfingum). Ů˙ hleypur lÝka ■a­ nßlŠgt ■r÷skuldi a­ hlaupi­ er nokku­ erfitt og ■vÝ meiri lÝkur a­ lenda Ý hjartareki. Ef vi­ gefum okkur a­ ■˙ ■urfir 18 lÝtra af blˇ­i ß mÝn˙tu (120x150) og segjum sem svo a­ slagmagni­ minnki bara um 5 ml Ý slagi (ni­ur Ý 115) ■ß ■arftu hjartslßtt upp ß svona 157 til a­ halda 18 lÝtrum af blˇ­i ß mÝn˙tu (115x157 = 18,055 lÝtrar).

MÚr finnst ekki skrÝti­ a­ ■etta hafi gerst hjß ■Úr ■vÝ ■˙ varst illa fyrir kalla­ur ß Šfingunni, illa sofinn, illa drukkinn og drakkst lÝti­ ß Šfingunni.

Gangi ■Úr vel

Dr. Sigurbj÷rn ┴rni ArngrÝmsson

 

Til baka
 
 
Athugasemdir
 
 
Settu inn athugasemd:













 
SportÝs 2019
Sportv÷rur 2XU J˙nÝ 2019
HvÝtt bil 5 ß hŠ­ - 3
Könnun
┴ hva­a skˇtegund hljˇpst ■˙ Ý ReykjavÝkurmara■oni 2019?
Adidas
Asics
Brooks
Ecco
Hoka OneOne
New Balance
Newton
Nike
Mizuno
On
Puma
Reebok
Saucony
Under Armour
Anna­
 
 
 
© Allur rÚttur ßskilinn. Birting ß ■essu efni ß ÷­rum mi­lum er ˇleyfileg nema me­ leyfi hlaup.is