Hausmynd2018-RM2017
Squeezy Sport Nutrition
Frˇ­leikur
Byrjendur
Almennur frˇ­leikur
Rß­gj÷f
Ăfingaߊtlanir
Eldri kannanir
Hlauphaldarar
Reglur
Framfarir - FÚlag
UmrŠ­ur
V÷rukynningar
Rvk. mara■on ═sl.banka
Leit
┴hugavert
Hlaupadagskrß 2019
Skrßningar Ý hlaup
Panta prˇgram
100km hlauparar
FÚlag mara■onhl.
HvÝtt bil 10 ß hŠ­
HvÝtt bil 10 ß hŠ­ - 3
Ăfingadagbˇk - 115x79
HvÝtt bil 5 ß hŠ­ - 1
hlaup.is ß Facebook
HvÝtt bil 5 ß hŠ­ - 3
English
HvÝtt bil 10 ß hŠ­ - 2
Póstur torfi@hlaup.is
Frˇ­leikur  >  Byrjendur
25.1.2004
Saga mara■onsins

Mara■onhlaupi­ er hlaupi­ Ý minningu hermannsins FeidippÝdesar, sem hljˇp frß orrustunni vi­ Mara■on Ý Grikklandi, til A■enu, ßri­ 490 f. Kr., til a­ segja frÚttirnar af sigri Grikkja yfir Persum. FeidippÝdes hnÚ ÷rendur eftir hi­ s÷gulega hlaup sitt, og gaf ■annig fordŠmi fyrir til■rifamiklum mara■onhlaupum.

Ůegar ËlympÝuleikarnir voru endurvaktir ßri­ 1896 Ý Grikklandi var s÷gnin um FeidippÝdes vakin um lei­ me­ 40km hlaupi frß br˙nni vi­ Mara■on a­ ËlympÝuleikavanginum Ý A■enu. Hef­ hefur skapast fyrir ■vÝ a­ mara■onhlaupi­ sÚ sÝ­asta grein ËlympÝuleikanna, og vÝst er a­ fyrsta skipulag­a mara■onhlaupi­ hinn 10. aprÝl 1896 haf­i sÚrstaka ■ř­ingu fyrir grÝsku ■jˇ­ina. Grikkland hÚlt fyrstu ËlympÝuleikana, haf­i enn ekki unni­ keppni ■egar hÚr var komi­ Ý leikunum, en enn var tŠkifŠri til a­ fŠra landinu dřr­. Tuttugu og fimm hlauparar tˇku sÚr st÷­u ß br˙nni vi­ Mara■on, rŠsirinn muldra­i nokkur or­ og hleypti af byssu sinni. Hlaupi­ var hafi­. "EftirvŠnting ßhorfendanna, sem bi­u vi­ endalÝnuna, ß hinum Švaforna en nřuppger­a Pana■enu-leikvangi var meiri en or­ fß lřst" skrifa­i grÝski sagnfrŠ­ingurinn Quercetani. SpÝridon Louis, grÝskur pˇststarfsma­ur frß ■orpinu Marusi, sem haf­i ■jßlfast ß m÷rgum herg÷ngum um Švina, hljˇp yfir endalÝnuna fullum sj÷ mÝn˙tum ß undan keppinautunum. TÝmi hans var 2 klukkutÝmar, 58 mÝn˙tur og 50 sek˙ndur fyrir ■essa 40 kÝlˇmetra. Ůegar hlaupinu lauk h÷f­u nÝu hlauparar loki­ keppni (8 ■eirra Grikkir), grÝska ■jˇ­in var Ý sŠluvÝmu, og mara■oni­ var fŠtt.

Fyrir tilstu­lan ═■rˇttafÚlags Boston (Boston Athletic Association) voru BandarÝkin ein af 9 keppnis■jˇ­um ß ËlřmpÝuleikunum 1896. Millivegalengdarhlauparinn Arthur Blake var eini BandarÝkjama­urinn sem tˇk ■ßtt Ý fyrsta mara■oninu. Blake vann silfur Ý 1500 metra hlaupi, ■remur d÷gum fyrir mara■oni­. Af ■eim s÷kum reyndist hann of ■reyttur til a­ hlaupa sjßlft mara■oni­ og hann hŠtti keppni eftir 23km. En frŠinu var sß­ og undirb˙ningur fyrir fyrsta mara■oni­ Ý Nor­ur-AmerÝku hˇfst ß skipsfj÷l ß heimlei­ til BandarÝkjanna a­ leikunum loknum.

Fyrsta ßrlega mara■on ═■rˇttafÚlags Boston var haldi­ ■ann 19. aprÝl 1897, og var dagsetningin valin til a­ minnast hinnar frŠgu rei­ar Paul Revere ßri­ 1775. Lei­in, sem hlaupin var (frß Metcalfe myllunni Ý Ashland, Massachussetts til Irvington St. Oval Ý Boston) var merkilega lÝk lei­inni Ý A■enu, en ■ˇ um 250 metrum styttri. Fimmtßn hlauparar hˇfu fyrsta mara■onhlaupi­ Ý Boston (8 luku keppni) og sigurvegarinn var John J. McDermott, en hann hljˇp hina 39.751 metra lei­ ß 2 klukkustundum, 55 mÝn˙tum, og 10 sek˙ndum.

┴ ËlympÝuleikunum Ý London var mara■onvegalengdinni breytt Ý 26 mÝlur (41,8km) til a­ hlaupi­ nŠ­i milli Windsor-kastala og White City leikvangsins, og 385 j÷rdum bŠtt vi­ svo a­ hlaupinu gŠti loki­ fyrir framan konungsst˙ku Edwards VII. Eftir 16 ßra hßvŠrar deilur var ßkve­i­ fyrir ËlympÝuleikana Ý ParÝs 1924 a­ ■essar 26,2 mÝlur skyldu vera hin fasta mara■onvegalengd. Forsvarsmenn ═■rˇttafÚlags Boston reyndu a­ koma til mˇts vi­ ËlympÝusta­alinn og breyttu hlaupavegalengdinni 1924, en ur­u fyrir miklu ßfalli er ■a­ var uppg÷tva­ nokkrum ßrum seinna a­ hlaupalei­in Ý Boston var 161 metrum of stutt. ┌r ■vÝ var samstundis bŠtt, en fyrir brag­i­ er a­eins hŠgt a­ taka gild met Ý Boston mara■oninu, sem hlaupin voru eftir 1927, ■egar vegalengdin var­ 42.195 metrar.

Ofurvi­bur­ir okkar tÝma, eins og ■rÝ■rautakeppnin Ironman (Jßrnma­ur Hawai), 2 mÝlna (3,2km) sund, 112 mÝlna (180km) hjˇlrei­ar og 26,2 mÝlna (42.195m) mara■on, hafa gert a­ verkum a­ margir Ý■rˇttamenn eru n˙or­i­ ekki lengur sßttir vi­ a­ hlaupa bara "venjulegt" mara■on. Ůegar hlaupa ß "venjuleg" mara■on, eru vi­bur­ir eins og mara■oni­ upp ß Pikes-tind Ý Colorado (■ar sem hlaupi­ er ß brattann 2300 metra upp ß Pikes tindinn, sem er Ý 4300 metra hŠ­) skipulag­ir til a­ auka ßlagi­.

Undanfari­ hefur gŠtt ■eirrar tilhneigingar Ý mara■onhlaupum a­ fˇlk, sem ekki einu sinni vir­ist geta hlaupi­, er fari­ a­ sjßst vi­ byrjunarlÝnuna. Ůar sem a­ ˙rvalsmara■onhlauparar hlaupa venjulega ß sÝnum besta tÝma milli 32 og 34 ßra aldurs, er Š fleira fˇlk ß fertugsaldri fari­ a­ stunda ■essi hlaup. Ůetta Š­i ß lÝklega uppt÷k sÝn ßri­ 1984, ■egar Steve Jones frß Wales bŠtti heimsmet Alberto Salazar Ý sÝnu fyrsta mara■onhlaupi. Me­an ß hinu s÷gulega America mara■onhlaupi stˇ­ Ý Chicago 1984 hlaup Steve Jones mÝlurnar 26,2 Ý fyrsta sinn. Hann haf­i ■ß hvorki hlaupi­ ■ß vegalengd Ý keppni nÚ ß Šfingum. Vegalengdina hljˇp hann ß 2 klukkutÝmum, 8 mÝn˙tum og 5 sek˙ndum. Ůetta met hans skygg­i algerlega ß met Salazar, sem hljˇp vegalengdina ß 2:08:13, en flestir sÚrfrŠ­ingar voru sammßla um a­ ■a­ met myndi standa Ý nokkur ßr.

Ykkur nřgrŠ­ingunum til upplřsingar skal ■ess geti­ a­ hŠgt er a­ skokka fullt mara■on, sÚ ekki gengi­ nÚ numi­ sta­ar, ß um 4 klukkutÝmum og ■vÝ er rß­legt a­ nota ■ann tÝma til vi­mi­unar og stilla hlaupahra­a ykkar Ý samrŠmi vi­ ■a­ ß 10 km fresti. Ef a­ ■i­ eru­ sÚrstaklega sjßlfs÷rugg ■ar sem ■i­ taki­ ykkur st÷­u vi­ byrjunarlÝnuna Ý hlaupum sumarsins mß benda ykkur ß a­ reyna vi­ heimsmet Khalid Khannouchi frß Marokkˇ, sem hann setti 1999 Ý Chicago. Meti­ er 2:05:42. Heimsmet Ý kvennaflokki er 2:18:47. Ůa­ met setti Catherine Ndereba frß Kenya, einnig Ý Chicago en ßri­ 2001.

Ůa­ ˇtr˙lega afrek a­ hlaupa 42.195 m ß me­alhra­a sem er um 3 mÝn˙tur/km hefur or­i­ uppspretta margra ßhugaver­ra rannsˇkna ß mara■onhlaupurum. LŠknisrannsˇknir ß ■essu svi­i hˇfust seint ß ■ri­ja ßratug tuttugustu aldar Ý ┴reynslurannsˇknarstofu Harvard-hßskˇla undir lei­s÷gn Dr. D.B Dill. ═ rannsˇknum voru Ý■rˇttamenn lßtnir anda gegnum munnstykki og ÷ndunargreini, sem Dr. J.S. Haldane og Dr. P.F. Scholander ■rˇu­u. Me­ ■rˇun t÷lvutŠkni ß nÝunda og tÝunda ßratugnum hefur gagnas÷fnun or­i­ mun au­veldari, en nßkvŠmni hefur ekki aukist a­ sama skapi.

Einn mara■onhlaupari, sem a­ ┴reynslurannsˇknarstofa Harvard-hßskˇla rannsaka­i Ýtreka­, var Clarence DeMar (sem einnig var kunnur sem herra Mara■on). Clarence DeMar haf­i fßgŠtt atgervi, og vann sj÷unda Boston mara■onhlaup sitt ■egar hann var 42 ßra a­ aldri, og hljˇp ß gˇ­um keppnistÝma allt fram a­ 66 ßra aldri. DeMar var­i m÷rgum stundum Ý ┴reynslurannsˇknarstofu Harvard-hßskˇla og ■annig var­ til grundv÷llur fyrstu vÝsindalegu lřsingarinnar ß ■eim lÝfe­lisfrŠ­ilegu ßlags■ßttum, sem fyrir hendi eru Ý mara■onhlaupi. ┴ grundvelli ■essara gagna voru ■rˇa­ar atgervislei­beiningar fyrir mara■onhlaup.

ĂfingavÝsindin og Ý■rˇttavÝsindin ur­u til, en ■au kanna me­al annars Šfingaßlag ß hlaupabrettum, sko­a fituhlutfall lÝkamans, og rannsaka mjˇlkursřrumagn Ý blˇ­i til a­ greina hvenŠr mara■onhlauparar eru a­ of■jßlfa sig fyrir keppni.

Grein eftir Dan Graetzer ═■rˇttadeild hßskˇlans Ý Montana/Missoula ■řdd og endurs÷g­.

 

Til baka
 
 
Athugasemdir
 
 
Settu inn athugasemd:













 
66NStadarfellJakkiJan2019
HvÝtt bil 10 ß hŠ­
Hlaupanßmskei­ hlaup.is 160
HvÝtt bil 5 ß hŠ­ - 1
Könnun
┴ hva­a skˇtegund hljˇpst ■˙ Ý ReykjavÝkurmara■oni 2018?
Asics
Adidas
Brooks
Ecco
Hoka
New Balance
Newton
Nike
Mizuno
Puma
Reebok
Saucony
Under Armour
Anna­
 
 
HvÝtt bil 10 ß hŠ­
ReykjavÝkurmara■on
 
© Allur rÚttur ßskilinn. Birting ß ■essu efni ß ÷­rum mi­lum er ˇleyfileg nema me­ leyfi hlaup.is